Wat is een EEG? Een elektro-encefalogram (EEG) registreert de elektrische activiteit van de hersenen via elektroden op de hoofdhuid. U leest wat een EEG meet, hoe het onderzoek verloopt, waarvoor het wordt gebruikt en wat het niet kan aantonen.
Wat is een EEG? Het principe
Een EEG registreert de elektrische activiteit van de hersenschors. Elke elektrode op de hoofdhuid vangt de gezamenlijke signalen op van grote groepen zenuwcellen eronder, in de praktijk vooral de spanningsveranderingen in de uitlopers van de piramidecellen in de schors. Het verschil in spanning tussen elektroden wordt versterkt en weergegeven als golvende lijnen: de hersengolven.
Die golven worden ingedeeld naar frequentie: delta (onder 4 Hz), theta (4 tot minder dan 8 Hz), alfa (8 tot 13 Hz) en beta (boven 13 Hz). Het patroon hangt samen met de toestand van de hersenen, zoals wakker, slaperig of in slaap, en met afwijkende activiteit. Een EEG meet dus geen gedachten of beelden, maar ritme en patronen. De kracht van de techniek is de tijdsresolutie: de hersenactiviteit wordt milliseconde voor milliseconde gevolgd. Een EEG laat wel minder goed zien waar in de hersenen een signaal vandaan komt dan beeldvorming.
Hoe verloopt een EEG-onderzoek?
Bij een standaard EEG worden de elektroden volgens het internationale 10-20-systeem aangebracht, zodat metingen vergelijkbaar zijn. Gel of pasta zorgt voor goed contact met de huid. De patiënt zit of ligt ontspannen en opent en sluit op verzoek de ogen. Meestal volgen activatietechnieken, zoals hyperventilatie en fotostimulatie, om afwijkingen beter zichtbaar te maken.
Een routine-EEG duurt doorgaans twintig tot dertig minuten. Soms is een langere registratie nodig, bijvoorbeeld een slaap-EEG of een opname van uren tot dagen, eventueel met video. Het onderzoek is niet-invasief: er wordt niets in het lichaam gebracht en de elektroden meten alleen. De laborant legt de registratie vast, de klinisch neurofysioloog of neuroloog beoordeelt haar.
Waarvoor wordt een EEG gebruikt?
- Epilepsie: het EEG ondersteunt de diagnose en de classificatie van epilepsie. Epileptiforme afwijkingen ondersteunen de diagnose, maar een normaal EEG sluit epilepsie niet uit, en kleine afwijkingen komen ook voor bij mensen zonder epilepsie. De uitslag wordt samen met het klinische beeld beoordeeld.
- Verminderd bewustzijn en de intensive care: continue EEG-monitoring kan aanvallen zonder zichtbare verschijnselen (niet-convulsieve aanvallen) opsporen en toont de achtergrondactiviteit van de hersenen.
- Slaap: in de slaapgeneeskunde bepaalt het EEG samen met andere signalen de slaapstadia.
- Diffuse hersenaandoeningen: bij onder meer encefalopathie kan het EEG kenmerkende veranderingen tonen.
Het EEG vervangt beeldvorming zoals CT en MRI niet. Beeldvorming toont de structuur van de hersenen, het EEG de functie. De twee vullen elkaar aan.
Draagbare en draadloze EEG
Een EEG was lang gebonden aan een vaste opnameruimte. Draagbare, draadloze versterkers maken het mogelijk het onderzoek te doen waar de patiënt is, op de afdeling, op de intensive care of, bij ambulante registraties, thuis. Voor EEG verkoopt VCM Medical de Okti van Compumedics. Volgens de fabrikant is dit een draagbare, draadloze versterker met 24-bit conversie, een uitvoerfrequentie tot 4.096 Hz en 32, 64 of 128 kanalen, geschikt voor routine-EEG en langdurige registraties.
De data komen samen in Profusion EEG en, bij ziekenhuizen, op de neXus 360-server, die het ziekenhuis zelf host (on-premise). VCM Medical vertegenwoordigt Compumedics in Nederland en levert dit, inclusief advies, installatie, training en service.
Veelgestelde vragen
Doet een EEG pijn?
Nee. Een EEG is niet-invasief. De elektroden meten alleen en er gaat geen stroom naar de patiënt.
Wat is het verschil tussen een EEG en een MRI?
Een MRI toont de structuur van de hersenen, een EEG de elektrische activiteit en dus de functie, van moment tot moment. Beide onderzoeken vullen elkaar aan.
Hoe lang duurt een EEG?
Een routine-EEG duurt doorgaans twintig tot dertig minuten. Voor specifieke vragen wordt langer gemeten, bijvoorbeeld met een slaap-EEG of een registratie van uren tot dagen.
Sluit een normaal EEG epilepsie uit?
Nee. Epileptiforme afwijkingen treden onregelmatig op en kunnen in een korte registratie ontbreken. Een herhaling, een slaap-EEG of een langere registratie kan dan zinvol zijn. De behandelend arts beslist.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Neurologie bij VCM Medical · De Okti-EEG-versterker · Over Compumedics.
Lees ook: Slaapdeprivatie-EEG en activatietechnieken: de opbrengst van het EEG vergroten · Draadloze EEG: van het epilepsiecentrum tot bij de patiënt thuis.
Advies, demo of offerte aanvragen