Wat is MEG? Magneto-encefalografie (MEG) meet de magnetische velden die bij hersenactiviteit horen. U leest hoe MEG zich verhoudt tot het EEG, waarvoor het wordt gebruikt, welke eisen het aan de meetomgeving stelt en welke rol analysesoftware zoals CURRY speelt.
Wat is MEG en wat meet het?
Elke elektrische stroom wekt een magnetisch veld op, ook de stroompjes in de hersenen. MEG registreert de velden die ontstaan door de gelijktijdige activiteit van grote groepen zenuwcellen in de hersenschors. Die velden zijn extreem zwak, in de orde van femtotesla (10⁻¹⁵ tesla), en vele ordes van grootte kleiner dan het aardmagnetisch veld of de storing van elektrische apparaten. Daarom zijn zeer gevoelige sensoren nodig, in de bekendste uitvoering supergeleidende sensoren (SQUID’s) die met vloeibaar helium worden gekoeld, en een goed afgeschermde ruimte.
Net als het EEG volgt MEG de hersenactiviteit met een tijdsresolutie van milliseconden. Het EEG meet elektrische spanningen op de hoofdhuid, MEG de bijbehorende magnetische velden. De twee technieken zien daardoor deels verschillende aspecten van dezelfde activiteit.
MEG en EEG: complementair
Elektrische signalen worden door de schedel en de hoofdhuid uitgesmeerd en vervormd. Magnetische velden worden daar veel minder door beïnvloed, wat de lokalisatie van bronnen in de schors kan verbeteren. MEG is echter gevoeliger voor bronnen die tangentieel aan de schedel liggen, zoals in de groeven van de schors, dan voor radiaal gerichte of diepe bronnen. Het EEG registreert beide soorten, al is de plaatsbepaling minder scherp. Daarom worden de twee soms tegelijk gemeten en samen geanalyseerd.
Waarvoor wordt MEG gebruikt?
MEG is een gespecialiseerde techniek, vooral in onderzoekscentra en een beperkt aantal ziekenhuizen. De belangrijkste toepassingen:
- Hersenonderzoek: hoe en waar activiteit zich in de tijd ontwikkelt bij het verwerken van zintuiglijke prikkels, taal of beweging.
- Epilepsiechirurgie: MEG kan in de voorbereiding op een operatie helpen de bron van epileptiforme activiteit te lokaliseren. Klinische richtlijnen uit de Verenigde Staten (American Clinical MEG Society, 2011) beschrijven dit gebruik. De uitkomst is een aanvulling op video-EEG, MRI en andere onderzoeken, geen vervanging, en wordt in het epilepsiechirurgieteam besproken.
- Functionele lokalisatie: het in kaart brengen van bijvoorbeeld de sensomotorische schors of taalgebieden voor een ingreep.
Bij een nieuwere variant gebruiken onderzoekers optisch gepompte magnetometers (OPM’s). Die werken bij kamertemperatuur en kunnen dichter bij het hoofd worden geplaatst, soms in een draagbare helm. OPM-MEG is nog in ontwikkeling en wordt onderzocht, onder meer omdat het hoofd tijdens de meting kan bewegen (Boto e.a., 2018).
De rol van CURRY
Het meten is één stap, het interpreteren een tweede. CURRY is het neuroimaging-pakket van Compumedics Neuroscan voor bronanalyse. Volgens de fabrikant ondersteunt het multimodale integratie van EEG, MEG en MRI. De software schat waar in de hersenen een gemeten signaal vandaan komt (bronlokalisatie) en koppelt die schatting aan een anatomisch hoofdmodel op basis van MRI. De nauwkeurigheid hangt af van de kwaliteit van de meting, het gekozen model en de aannames in de bronschatting.
VCM Medical levert in Nederland CURRY van Compumedics Neuroscan. Over overige onderdelen van de Neuroscan-lijn, zoals MEG-systemen, bespreken wij graag wat mogelijk is.
Een afgeschermde omgeving
Omdat de hersenvelden zo zwak zijn, vindt een MEG-meting plaats in een magnetisch afgeschermde ruimte. De hoofdsensoren zitten in een vast opgestelde helm, waarbij de patiënt of proefpersoon met het hoofd stil moet blijven. Die infrastructuur is kostbaar, wat verklaart dat MEG vooral in specialistische centra beschikbaar is.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen MEG en EEG?
Het EEG meet elektrische spanningen op de hoofdhuid, MEG de magnetische velden die bij dezelfde activiteit horen. Magnetische velden worden minder vervormd door de schedel, maar MEG ziet vooral bronnen die tangentieel liggen. De technieken vullen elkaar aan.
Waarom EEG en MEG combineren?
Omdat ze deels verschillende aspecten van de activiteit zien. Een gecombineerde analyse kan de bronlokalisatie ondersteunen.
Is MEG een klinisch onderzoek?
In beperkte mate. MEG wordt vooral voor onderzoek gebruikt, en in enkele centra klinisch bij de voorbereiding van epilepsiechirurgie en functionele lokalisatie. Voor routinediagnostiek van epilepsie is het EEG de gebruikelijke methode.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Neurologie bij VCM Medical · Over Compumedics.
Lees ook: Bronlokalisatie van EEG en MEG met CURRY · High-density EEG en bronlokalisatie uitgelegd.
Advies, demo of offerte aanvragen