Pediatrische polysomnografie: waarin kinderslaap verschilt van volwassenenslaap, wanneer slaaponderzoek bij een kind wordt overwogen en wat dat vraagt van scoring en apparatuur.
Waarom kinderslaap anders is
Slaaponderzoek bij kinderen is geen verkleinde versie van het volwassenenonderzoek. De slaaparchitectuur verandert sterk met de leeftijd: jonge kinderen hebben relatief meer diepe slaap en een andere verdeling van de stadia, die naar het volwassen patroon toegroeit. Voor zuigelingen gelden aparte stadiëringsregels.
Ook de ademhalingsregels verschillen. De American Academy of Sleep Medicine (AASM) heeft in haar scoringsmanual aparte regels voor kinderen. Vanaf 13 jaar laat de manual het aan de slaaparts om de volwassenenregels te gebruiken.
De belangrijkste verschillen:
- Duur van een apneu of hypopneu: bij volwassenen minstens 10 seconden, bij kinderen minstens twee ademhalingen.
- Centrale apneu: bij volwassenen minstens 10 seconden. Bij kinderen minstens 20 seconden, of twee ademhalingen met een arousal, ontwaken of een desaturatie van ten minste 3%.
- Diagnostische drempel voor obstructieve slaapapneu (International Classification of Sleep Disorders, ICSD-3-TR, 2023): bij volwassenen een apneu-hypopneu-index (AHI) van 5 of hoger met klachten (15 of hoger zonder klachten), bij kinderen een obstructieve AHI van 1 of hoger met klachten.
Een ademhalingspatroon dat bij een volwassene als normaal telt, kan bij een kind dus al afwijkend zijn. De beoordeling vraagt om kennis van de pediatrische criteria.
Welke vragen leiden tot onderzoek?
Slaaponderzoek bij kinderen wordt onder meer overwogen bij verdenking op:
- Obstructieve slaapapneu (OSA): bij kinderen vaak samenhangend met vergrote keel- of neusamandelen. Onbehandeld kan OSA het gedrag, de concentratie en de groei beïnvloeden.
- Andere ademhalingsstoornissen tijdens de slaap, waaronder centrale vormen en hypoventilatie, bijvoorbeeld bij bepaalde onderliggende aandoeningen.
- Parasomnieën zoals slaapwandelen en nachtangst.
- Slaapgerelateerde bewegingsstoornissen en, in specifieke gevallen, narcolepsie.
De richtlijn van de American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (2019) adviseert polysomnografie (PSG) voorafgaand aan een tonsillectomie bij kinderen met slaapgebonden ademhalingsproblemen en onder meer obesitas, het syndroom van Down, craniofaciale afwijkingen, neuromusculaire aandoeningen, sikkelcelziekte, mucopolysaccharidosen of een leeftijd onder twee jaar. PSG kan ook zinvol zijn als het lichamelijk onderzoek niet past bij de ernst van de klachten. Een adenotonsillectomie is bij OSA met vergrote amandelen een gangbare eerste chirurgische behandeling; de behandelaar beslist.
Pediatrische polysomnografie in de praktijk
Een pediatrische PSG registreert dezelfde reeks signalen als bij volwassenen: EEG, EOG, kin- en been-EMG, ECG, luchtstroom, ademhalingsinspanning, saturatie, houding en snurken. De sensoren, de plaatsing en de interpretatie worden aangepast aan de leeftijd. Bij verdenking op hypoventilatie kunt u een CO₂-meting toevoegen.
Een kind ligt minder stil en kan zich verzetten tegen sensoren. Een snelle, kindvriendelijke opbouw en de aanwezigheid van een ouder kunnen helpen om de registratie te laten slagen.
Thuisslaaponderzoek bij kinderen is nog onderwerp van onderzoek. De AASM beveelt in haar standpunt uit 2017 een thuisonderzoek niet aan voor de diagnose van OSA bij kinderen.
Apparatuur en software
VCM Medical levert voor PSG in het slaapcentrum de Compumedics Grael 4K (32 referentiële en 16 differentiële kanalen; 24-bit; tot 4.096 Hz) met Profusion Sleep. Volgens de fabrikant geeft Profusion Sleep met een online analyse van de ademhalingsfrequentie en de fase van de ademhalingsbanden extra informatie, vooral bij kinderen. Of uw softwareversie de AASM-regels voor kinderen ondersteunt, vraagt u na bij de fabrikant.
Of een thuissysteem zoals Somfit bij een kind past, volgt uit de gebruiksaanwijzing van de fabrikant en de indicatie; de behandelaar beslist.
Veelgestelde vragen
Is een slaaponderzoek bij kinderen hetzelfde als bij volwassenen?
Nee. De slaaparchitectuur, de scoringsregels en de diagnostische drempels verschillen, en de sensoren en aanpak worden aan het kind aangepast.
Kan een kind het onderzoek thuis doen?
Voor de diagnose van OSA beveelt de AASM (2017) een thuisonderzoek bij kinderen niet aan; PSG in het slaapcentrum is de gangbare route. De gebruiksaanwijzing van de fabrikant geeft aan voor welke patiëntgroep een systeem bedoeld is.
Waarom is tijdige diagnostiek bij kinderen van belang?
Omdat slaapproblemen het gedrag, de concentratie en de groei kunnen beïnvloeden en kinderen hun klachten niet altijd kunnen verwoorden. Objectief onderzoek maakt de oorzaak zichtbaar, zodat de behandelaar gericht kan behandelen.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Slaapdiagnostiek bij VCM Medical · Over Compumedics.
Lees ook: Slaapstadia en het hypnogram: zo leest u een nacht slaap · Slaapapneu herkennen: signalen, risico’s en de route naar diagnose.
Advies, demo of offerte aanvragen