EEG op de IC (intensive care) laat met continue monitoring (cEEG) de hersenfunctie zien bij patiënten die zelf niet kunnen reageren. U leest wat het EEG bijdraagt bij encefalopathie, niet-convulsieve aanvallen en prognose na een hartstilstand, en wat dat vraagt van de apparatuur.
EEG op de IC: een venster op de hersenfunctie
Op de intensive care (IC) liggen patiënten met een verlaagd bewustzijn, door sedatie, een hersenaandoening of de gevolgen van een hartstilstand. Het neurologisch onderzoek is dan beperkt. Het EEG meet de elektrische activiteit van de hersenschors in real time en toont de functie, waar beeldvorming de structuur toont. Doordat cEEG continu registreert, ziet u veranderingen in de tijd.
Encefalopathie
Encefalopathie is een verzamelnaam voor een diffuus verstoorde hersenfunctie, bijvoorbeeld door infectie, orgaanfalen, een stofwisselingsstoornis of medicatie. Het EEG toont vaak diffuse vertraging van de achtergrondactiviteit; de mate van vertraging zegt iets over de ernst. De afwijkingen zijn niet specifiek voor de oorzaak. Door het EEG in de tijd te volgen, beoordeelt u of de hersenfunctie verbetert of verslechtert, en het kan helpen onderliggende epileptische activiteit op te sporen.
Niet-convulsieve aanvallen
Niet-convulsieve aanvallen en niet-convulsieve status epilepticus zijn aanvallen zonder duidelijke zichtbare schokken. Bij een patiënt met een verlaagd bewustzijn kunnen ze onopgemerkt blijven. Volgens de consensusrichtlijn van de American Clinical Neurophysiology Society (ACNS, 2015) wordt cEEG aanbevolen bij een vermoeden van niet-convulsieve aanvallen of niet-convulsieve status epilepticus, bijvoorbeeld bij een onverklaard verlaagd bewustzijn of bij blijvend verlaagd bewustzijn na een convulsieve aanval. De ACNS noemt als richtlijn minimaal 24 uur registratie, en 48 uur bij comateuze patiënten. Een routine-EEG van korte duur kan aanvallen missen; cEEG vergroot de kans op detectie. Of dat ook de uitkomst voor de patiënt verbetert, is minder zeker: in de gerandomiseerde CERTA-studie (Rossetti e.a., JAMA Neurology 2020; 402 volwassenen met een verminderd bewustzijn) vond cEEG vaker aanvallen dan twee korte routine-EEG’s, maar de sterfte na zes maanden verschilde niet (ongeveer 49 procent in beide groepen). Patiënten met recente aanvallen of status epilepticus waren van deelname uitgesloten.
Prognose na een hartstilstand
Na een succesvolle reanimatie blijven sommige patiënten comateus. De prognose wordt dan multimodaal ingeschat, in een multidisciplinair team, en pas na uitsluiting van storende factoren zoals sedatie, onderkoeling en metabole ontregeling. Het EEG is één van de onderzoeken.
In de richtlijn voor zorg na reanimatie van de European Resuscitation Council en de European Society of Intensive Care Medicine (ERC-ESICM, 2025) heeft het EEG twee functies: aanvallen opsporen en bijdragen aan de prognose. Een zeer maligne EEG-patroon (onderdrukte achtergrondactiviteit of burst-suppression) later dan 24 uur na de reanimatie is één van de aanwijzingen voor een slechte uitkomst. De richtlijn combineert meerdere uitkomsten: bij een patiënt die ten minste 72 uur na de reanimatie bewusteloos blijft, wijzen minstens twee van onder meer afwezige pupil- en cornea-reflexen, bilateraal afwezige N20-corticale somatosensibele potentialen (SEP), een zeer maligne EEG, een sterk verhoogde neuronspecifieke enolase (NSE; meer dan 60 µg/l op 48 en/of 72 uur), status myoclonus en diffuus anoxisch letsel op CT of MRI op een waarschijnlijk slechte uitkomst. Het EEG wordt dus niet op zichzelf gebruikt. Uw eigen protocol en de betrokken artsen bepalen de prognose.
Wat dit vraagt van de apparatuur
Continue EEG op de IC stelt eisen aan opstelling en werkwijze. De kabelrijke omgeving en het aantal apparaten maken storing waarschijnlijk, de elektroden moeten snel te plaatsen zijn en de opstelling mag de verzorging niet hinderen.
De Compumedics Okti is volgens de fabrikant een high-density draagbare, draadloze EEG-versterker voor routine-EEG en langdurige EEG, met een elektrodeverlichtingssysteem dat een snellere setup beoogt. Doordat de verbinding met de opname-pc draadloos is, zijn er minder kabels rond het bed. De elektrodekabels blijven. De gegevens komen samen in Profusion EEG en op de neXus 360-server, die in de eigen omgeving van het ziekenhuis (on-premise) draait, met trendweergaven voor het overzichtelijk beoordelen van een lange registratie.
Veelgestelde vragen
Waarom EEG bij een patiënt die niet kan reageren?
Het EEG toont de hersenfunctie ook als de patiënt zelf niets kan laten blijken: afwijkingen, aanvallen en veranderingen in de tijd.
Wat zijn niet-convulsieve aanvallen?
Epileptische aanvallen zonder duidelijke zichtbare schokken. Bij een verlaagd bewustzijn blijven ze gemakkelijk onopgemerkt; een EEG-registratie is nodig om ze te vinden.
Bepaalt het EEG de prognose na een hartstilstand?
Nee. Het EEG is een van de onderzoeken die worden meegewogen. De prognose volgt uit het totale beeld, volgens de geldende richtlijn en protocollen.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Neurologie bij VCM Medical · De Okti-EEG-versterker · Over Compumedics.
Lees ook: Status epilepticus op de IC: de rol van continue EEG-monitoring · aEEG op de IC: de hersenfunctie als trend volgen.
Advies, demo of offerte aanvragen