De apneu-hypopneu-index (AHI): hoe apneus en hypopneus volgens de regels van de American Academy of Sleep Medicine (AASM) worden geteld, hoe u de index leest en waarom de AHI alleen de ernst van slaapapneu niet bepaalt.
Wat de AHI bij slaapapneu meet
De apneu-hypopneu-index (AHI) is het gemiddelde aantal apneus en hypopneus per uur slaap. Het getal is het resultaat van een telproces: iemand scoort de gebeurtenissen in de registratie, volgens de regels van de AASM. De huidige versie van de AASM Manual for the Scoring of Sleep and Associated Events is versie 3 (februari 2023).
Apneus en hypopneus scoren
De regels voor volwassenen zijn in het kort:
- Apneu: een daling van de luchtstroom (thermische neus-mondsensor) van ten minste 90% ten opzichte van de basislijn, gedurende minstens 10 seconden.
- Hypopneu, aanbevolen regel: een daling van het nasale-druksignaal van ten minste 30%, gedurende minstens 10 seconden, met een desaturatie van ten minste 3% of een arousal.
- Hypopneu, optionele regel: dezelfde daling van ten minste 30%, met een desaturatie van ten minste 4%.
De keuze tussen de 3%- en de 4%-regel verandert de uitkomst. Met de 3%- of arousalregel scoort u meer hypopneus en dus een hogere AHI. In versie 3 van de manual is de 4%-regel van ‘acceptabel’ naar ‘optioneel’ gegaan. Leg in uw protocol vast welke regel u gebruikt, zodat uitslagen vergelijkbaar blijven. Bij kinderen gelden andere regels en grenswaarden.
Apneus worden daarna ingedeeld naar de ademhalingsinspanning: obstructief (inspanning blijft), centraal (inspanning ontbreekt) of gemengd.
Van aantal naar index
De AHI deelt het aantal gebeurtenissen door de slaaptijd. Daarvoor heeft u EEG, EOG en kin-EMG nodig om slaap van waak te onderscheiden. Een registratie zonder slaapmeting kan alleen delen door de registratietijd. Die uitkomst heet een respiratory event index (REI) en kan lager uitvallen dan de AHI, omdat waaktijd meetelt in de noemer.
Hoe u de AHI interpreteert
In de praktijk wordt een indeling gebruikt voor volwassenen: normaal onder de 5 per uur, licht 5 tot 15, matig 15 tot 30 en ernstig boven de 30.
Gebruik die indeling met terughoudendheid en niet als maat op zichzelf. De Nederlandse richtlijn OSA bij volwassenen (NVALT en NVKNO, 2018) wijst erop dat de indeling uit 1999 stamt, niet is gevalideerd op klinische uitkomsten en dat de AHI de ernst van klachten en comorbiditeit slecht voorspelt. De richtlijn adviseert geen ernstclassificatie op basis van alleen AHI-afkappunten. De richtlijn raadt aan om de ernst te beschrijven met de AHI, de desaturatie-index (oxygen desaturation index, ODI), de klachten en de comorbiditeit. Als diagnostisch criterium voor klinisch relevant OSA hanteert de richtlijn een AHI van 5 of hoger samen met klachten of comorbiditeit. Een AHI onder de 5 sluit klinisch relevant OSA niet uit, bijvoorbeeld bij kinderen en vrouwen. Als maat voor het effect van een behandeling blijft de AHI bruikbaar.
Welke signalen heeft u nodig?
- Luchtstroom: een thermische neus-mondsensor voor apneus en een nasale druksensor voor hypopneus.
- Ademhalingsinspanning van borst en buik, om obstructieve van centrale gebeurtenissen te onderscheiden.
- Zuurstofsaturatie (SpO₂) via pulsoximetrie.
- EEG, EOG en EMG voor de slaapstadia en de arousals.
Een volledige polysomnografie (PSG) registreert deze signalen tegelijk onder toezicht. Een thuisslaaponderzoek (home sleep test, HST) gebruikt vaak minder kanalen. De AASM-richtlijn voor diagnostiek (2017) ziet voor ongecompliceerde volwassenen met een verhoogd risico op matige tot ernstige OSA zowel PSG als een HST met een technisch adequaat apparaat als optie. Is een HST negatief, niet-conclusief of technisch onvoldoende, dan volgt PSG.
Apparatuur en software
De betrouwbaarheid van de AHI hangt af van de kwaliteit van de signalen. Artefacten, een losgeraakte sensor of een onnauwkeurige stadiëring kunnen de uitkomst veranderen.
VCM Medical levert de Compumedics Grael 4K voor PSG in het slaapcentrum (32 referentiële en 16 differentiële kanalen; 24-bit; tot 4.096 Hz) met Profusion Sleep voor het scoren. Volgens de fabrikant ondersteunt Profusion Sleep de AASM-scoringsregels met meerdere hypopneu-definities (3% met of zonder arousal, 4% en een traditionele definitie). Vraag bij uw softwareversie na welke versie van de AASM-manual wordt gevolgd. Voor thuisonderzoek zijn de Falcon HST en Somfit beschikbaar; welke signalen en patiëntgroep daarbij horen, staat in de gebruiksaanwijzing van de fabrikant.
Veelgestelde vragen
Is de AHI de maat voor de ernst van slaapapneu?
Niet alleen. De Nederlandse richtlijn adviseert de ernst te beschrijven met de AHI, de ODI, de klachten en de comorbiditeit. De behandelaar weegt de uitkomsten samen.
Waarom rekent u per uur slaap en niet per uur in bed?
Omdat de index het aantal gebeurtenissen per slaapuur uitdrukt. Een registratie zonder slaapmeting deelt door de registratietijd en kan de index onderschatten.
Kan een thuisslaaponderzoek een betrouwbare uitslag geven?
Bij ongecompliceerde volwassenen met een verhoogd risico op matige tot ernstige OSA is dat een erkende optie, mits het apparaat technisch adequaat is. Bij een negatieve of onduidelijke uitslag, of bij comorbiditeit, volgt PSG.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Slaapdiagnostiek bij VCM Medical · Over Compumedics.
Lees ook: Polysomnografie uitgelegd: het complete slaaponderzoek · Slaaponderzoek thuis of in het lab? Een praktische gids.
Advies, demo of offerte aanvragen