Patiëntmonitoring · Uitleg

Hemodynamische monitoring op de IC: PiCCO en proAQT uitgelegd

Door VCM MedicalLeestijd 4 minutenBijgewerkt 31 oktober 2026

Hemodynamische monitoring op de IC in het kort: wat PiCCO en proAQT meten, waarom hartminuutvolume en volumestatus bij kritisch zieke patiënten worden gevolgd, welke grenzen daarbij gelden en hoe de Hemodynamic Unit van Nihon Kohden dit in de patiëntmonitor integreert.

Waarom hemodynamische monitoring?

Bij een kritisch zieke patiënt gaat het om de vraag of het hart voldoende pompt en of er voldoende circulerend volume is. Bloeddruk en hartfrequentie geven daarop geen volledig antwoord. Bij shock, sepsis, hartfalen of na grote operaties kunnen hartminuutvolume, vaatweerstand en volumestatus sterk verstoord zijn. Te weinig vocht laat de circulatie tekortschieten; te veel vocht kan hart en longen overbelasten.

Geavanceerde hemodynamische monitoring bepaalt het hartminuutvolume en de volumestatus met een meting of berekening, in plaats van ze af te leiden uit klinische tekens. Dat vormt de basis van doelgerichte (goal-directed) therapie. Of die aanpak de uitkomsten verbetert, hangt af van de patiëntgroep en het protocol; het bewijs is wisselend. Of en hoe u geavanceerde monitoring inzet, is een keuze van het behandelteam.

Wat meet PiCCO?

PiCCO combineert transpulmonale thermodilutie met continue pulscontouranalyse. Voor de thermodilutie wordt een bolus koude vloeistof via een centraalveneuze lijn ingespoten. Een arteriële katheter met temperatuursensor, bijvoorbeeld in de lies of oksel, registreert hoe de bloedtemperatuur stroomafwaarts verandert. Daaruit volgen onder meer:

  • Het hartminuutvolume als basismaat voor de pompfunctie.
  • Volumematen die iets zeggen over de vulling van het hart (de voorbelasting).
  • Het extravasculair longwater (EVLW), een maat voor de hoeveelheid vocht in het longweefsel. Het wordt gebruikt bij de beoordeling van longoedeem.

Na de thermodilutie-kalibratie analyseert PiCCO de vorm van de arteriële drukgolf om het hartminuutvolume slag voor slag te blijven volgen. De thermodilutie wordt herhaald om de pulscontourmeting opnieuw te kalibreren. Nihon Kohden noemt als indicaties onder meer septische, traumatische en cardiogene shock en ernstig hersenletsel.

Wat doet proAQT?

proAQT volgt het hartminuutvolume continu met een pulscontouranalyse van de arteriële drukgolf. Volgens de fabrikant werkt het met een standaard arteriële katheter en zonder thermodilutie-kalibratie. Het toont onder meer trends in het hartminuutvolume en de slagvolumevariatie, die ook als maat voor de reactie op vocht wordt gebruikt. Handmatige kalibratie met een externe referentiewaarde, bijvoorbeeld uit echocardiografie, is mogelijk.

Dynamische maten zoals slagvolumevariatie hebben voorwaarden: ze zijn vooral bruikbaar bij gecontroleerde beademing met een voldoende groot teugvolume en een regelmatig hartritme. Bij spontane ademhaling, ritmestoornissen of een klein teugvolume is de interpretatie beperkt. Een gemeten waarde is altijd een hulpmiddel bij de beoordeling van de patiënt, niet de beoordeling zelf.

De Hemodynamic Unit van Nihon Kohden

Nihon Kohden biedt PiCCO en proAQT aan via de Hemodynamic Unit (AP-170P), een module voor de Life Scope-bedsidemonitoren. Volgens de brochures wordt de module gebruikt met onder meer de Life Scope G5, G7 en E7. De waarden verschijnen op dezelfde monitor als het ECG, de bloeddruk en de SpO₂.

Binnen het Nihon Kohden-portfolio staat de unit naast niet-invasieve methoden. De fabrikant beschrijft een reeks van niet-invasief (esCCO, op basis van de pulse wave transit time) via minimaal invasief (proAQT, PiCCO) naar invasief. Zo kan het behandelteam per patiënt de methode kiezen. Wij leveren de monitoren en de Hemodynamic Unit als distributeur van Nihon Kohden in Nederland, met advies, installatie, instructie en onderhoud.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen PiCCO en proAQT?

PiCCO gebruikt transpulmonale thermodilutie voor een gekalibreerde meting van onder meer het hartminuutvolume, de volumestatus en het longwater, met aansluitend continue pulscontouranalyse. proAQT volgt het hartminuutvolume continu op basis van de arteriële drukgolf, volgens de fabrikant zonder thermodilutie-kalibratie. De technieken vullen elkaar aan.

Wat is extravasculair longwater (EVLW)?

Een maat voor de hoeveelheid vocht in het longweefsel, gemeten met transpulmonale thermodilutie. De behandelaar gebruikt de waarde bij de beoordeling van longoedeem en de vochtbalans.

Heeft u een apart apparaat nodig?

Voor PiCCO en proAQT is de Hemodynamic Unit nodig, een module die op een compatibele Life Scope-monitor wordt aangesloten. Een los hemodynamisch apparaat is dan niet nodig; wel zijn de bijbehorende katheters en sets nodig.

Meer bij VCM Medical

Bij VCM Medical: Patiëntmonitoring bij VCM Medical · Over Nihon Kohden.
Lees ook: esCCO: niet-invasief het hartminuutvolume meten met de pulse wave transit time · Niet-invasieve bloeddrukmeting (NIBP) uitgelegd.
Advies, demo of offerte aanvragen

Hulp bij uw systeem of een vraag over een toepassing?

Onze technische afdeling denkt met u mee. Voor een storing meldt u zich bij de servicedesk.