Hoe niet-invasieve bloeddrukmeting (NIBP) met de oscillometrische methode werkt, wat de meting beïnvloedt, wanneer een continue of invasieve meting nodig kan zijn en wat Nihon Kohden met iNIBP anders doet.
De bloeddruk: systolisch, diastolisch en MAP
De bloeddruk is de druk die het bloed op de vaatwand uitoefent. Hij wordt uitgedrukt in de systolische druk (tijdens het samentrekken van het hart), de diastolische druk (tijdens de ontspanning) en de gemiddelde arteriële druk (MAP). De MAP is van belang omdat ze samenhangt met de doorbloeding van de organen. Een te lage bloeddruk kan wijzen op een tekortschietende doorbloeding; een te hoge bloeddruk brengt eigen risico’s mee. Waarden die voor een patiënt gewenst zijn, bepaalt de behandelaar.
Hoe werkt niet-invasieve bloeddrukmeting?
De meeste automatische bloeddrukmeters op monitoren gebruiken de oscillometrische methode:
- De manchet om de bovenarm wordt opgepompt tot boven de systolische druk, zodat de slagader tijdelijk wordt dichtgedrukt.
- De manchet loopt daarna in stappen leeg. Zodra het bloed weer door de slagader stroomt, ontstaan kleine drukgolfjes (oscillaties) in de manchet.
- Het toestel meet de grootte van de oscillaties bij elke manchetdruk. Bij de manchetdruk waarbij ze het grootst zijn, ligt de MAP.
- De systolische en diastolische druk volgen uit een algoritme van de fabrikant, dat de verandering van de oscillaties boven en onder de MAP analyseert.
Er hoeft dus niet naar geluiden te worden geluisterd. Omdat alleen de MAP direct uit het maximum van de oscillaties volgt en de rest wordt berekend, kunnen toestellen onderling licht verschillen. Fabrikanten onderbouwen de nauwkeurigheid van automatische bloeddrukmeters volgens de norm ISO 81060-2 (klinische validatie), die voor het eerste van twee criteria een gemiddeld verschil van hooguit 5 mmHg en een standaarddeviatie van hooguit 8 mmHg ten opzichte van een referentiemethode vraagt.
Wat de meting beïnvloedt
Een betrouwbare meting vraagt om zorgvuldigheid. Dit zijn de belangrijkste factoren:
- Manchetmaat. Een te smalle manchet geeft een te hoge waarde, een te brede manchet een te lage waarde. De luchtzak moet bij de omtrek van de arm passen; de fabrikant geeft per manchetmaat het bereik aan.
- Plaatsing en houding. De manchet hoort op harthoogte. Een arm die lager hangt dan het hart geeft een hogere waarde, een arm erboven een lagere.
- Beweging, rillen en druk op de arm. De methode is gevoelig voor beweging en voor externe druk op de manchet of de arm.
- Ritmestoornissen. Bij een onregelmatige hartslag, zoals bij atriumfibrilleren, kan de berekening onbetrouwbaarder zijn.
- Zeer lage of zeer hoge bloeddruk. Oscillometrische meters hebben de neiging lage waarden te overschatten en zeer hoge waarden te onderschatten. In een kleine observationele studie bij 30 patiënten met shock op een spoedeisende hulp (Journal of Clinical Monitoring and Computing, 2020) weken de manchetwaarden fors af van de intra-arteriële druk, en bleef een lage druk bij een deel van de metingen onopgemerkt.
Een afwijkende of onverwachte waarde wordt daarom in samenhang met de klinische toestand beoordeeld, en zo nodig herhaald met een passende manchet.
Wanneer een continue of invasieve meting nodig kan zijn
NIBP meet met tussenpozen: het toestel pompt periodiek op en geeft een momentopname. Voor veel patiënten volstaat dat. Bij instabiele, kritisch zieke patiënten kan een continue slag-voor-slag-bewaking nodig zijn, bijvoorbeeld via een arteriële katheter. Dat geldt ook als de oscillometrische waarde onbetrouwbaar wordt, zoals bij ernstige hypotensie. De keuze tussen niet-invasieve en invasieve meting hangt af van de toestand van de patiënt en de vraagstelling en wordt door het behandelteam gemaakt. De Life Scope-monitoren van Nihon Kohden meten zowel NIBP als de invasieve arteriële druk (IBP).
iNIBP: meten tijdens het oppompen
Een conventionele meting bepaalt de waarden tijdens het leeglopen, na een hoge opblaasdruk. De iNIBP-technologie van Nihon Kohden meet de systolische en diastolische druk volgens de fabrikant al tijdens het oppompen, en de meting is klaar zodra de systolische druk is bepaald. In de brochures van de Life Scope E5 en E7 geeft de fabrikant aan dat de manchet daardoor minder hoog wordt opgepompt en dat de meting sneller klaar is dan met de conventionele methode. Nihon Kohden noemt dit prettiger voor de patiënt, vooral bij herhaalde metingen. Specifieke manchetten (Yawara) moeten volgens de fabrikant blauwe plekken en ruis beperken.
iNIBP is volgens Nihon Kohden beschikbaar op onder meer de Life Scope G5, G7, E5, E7, PT en de SVM-7100. Wij leveren deze monitoren als distributeur van Nihon Kohden in Nederland, met advies, installatie, instructie en onderhoud.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt een automatische bloeddrukmeter?
Via de oscillometrische methode: de manchet wordt opgepompt en loopt in stappen leeg, terwijl het toestel de drukgolfjes van de slagader meet. De MAP volgt uit het maximum van de oscillaties; de systolische en diastolische druk worden berekend.
Waarom is de manchetmaat zo belangrijk?
Een te smalle manchet geeft een te hoge waarde, een te brede manchet een te lage waarde. De manchet moet op harthoogte zitten en bij de armomtrek passen.
Wanneer is een invasieve meting beter dan NIBP?
Wanneer continue bewaking nodig is of wanneer de oscillometrische waarde onbetrouwbaar is, bijvoorbeeld bij ernstige hypotensie of een instabiele circulatie. Het behandelteam maakt die keuze.
Wat is het voordeel van iNIBP?
Volgens de fabrikant meet iNIBP al tijdens het oppompen, is de meting sneller klaar en wordt de manchet minder hoog opgepompt. Dat is volgens Nihon Kohden prettiger voor de patiënt, vooral bij herhaalde metingen.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Patiëntmonitoring bij VCM Medical · Over Nihon Kohden.
Lees ook: Wat is pulsoximetrie (SpO₂) en hoe werkt het? · Hemodynamische monitoring op de IC: PiCCO en proAQT uitgelegd.
Advies, demo of offerte aanvragen