Emboli-detectie met transcraniële Doppler (TCD) spoort micro-embolieën op, naast de stroomsnelheid. U leest hoe de detectie werkt, welke criteria gelden, wat de klinische toepassingen en beperkingen zijn en wat de DWL-systemen daarvoor bieden.
Kort samengevat
Met TCD kunt u behalve de stroomsnelheid in de hersenslagaders ook voorbijtrekkende deeltjes (stolsels, plaque of lucht) registreren. In het Doppler-signaal verschijnen ze als korte, hoog-intensieve pieken, micro-embolische signalen (MES, ook wel high-intensity transient signals of HITS genoemd). De meting is continu en niet-invasief: een eenmalige scan registreert geen voorbijtrekkende deeltjes. De TCD-systemen van Compumedics DWL hebben hiervoor volgens de fabrikant de module Emboli detection & Differentiation.
Wat zijn micro-embolieën?
Een embolus is een deeltje dat met de bloedstroom meereist en een vat kan afsluiten. Micro-embolieën zijn zeer kleine varianten. Ze kunnen ontstaan bij een vernauwde, instabiele halsslagader (carotisstenose), bij bepaalde hartaandoeningen of tijdens ingrepen aan hart en vaten. Veel micro-embolieën blijven klinisch stil. Een hoger aantal kan samenhangen met een verhoogd risico op een beroerte of op complicaties bij een ingreep.
Hoe werkt emboli-detectie met TCD?
U richt de Doppler-sonde op een hersenslagader, meestal de arteria cerebri media via het temporale venster, en registreert gedurende langere tijd. Een passerend deeltje weerkaatst het ultrageluid sterker dan het omringende bloed. Daardoor verschijnt in het spectrum een korte piek, vaak met een karakteristiek geluid. Volgens de internationale consensus (Ringelstein e.a., 1998) voldoet een MES aan deze kenmerken:
- korte duur, minder dan 300 ms;
- intensiteit ten minste 3 dB boven het achtergrondsignaal;
- unidirectioneel binnen het spectrum;
- hoorbaar als een kort geluid, zoals een tjilp of klik.
Software helpt bij het herkennen en tellen van de signalen. Een onderzoeker moet de registratie nog altijd beoordelen, omdat beweging van de sonde, spraak en andere artefacten vergelijkbare pieken kunnen geven. Voor lange registraties fixeert u de sonde met een headset, zodat de meting stabiel en handenvrij kan doorlopen.
Klinische toepassingen
- Carotisstenose. In de Asymptomatic Carotid Emboli Study (ACES; Markus e.a., 2010) werden 482 patiënten met een asymptomatische stenose van 70 procent of meer twee jaar gevolgd; bij het merendeel waren geen embolische signalen te zien. Bij patiënten mét signalen was het jaarlijkse risico op een ipsilaterale beroerte of TIA 7,1 procent tegenover 3,0 procent zonder signalen; voor beroerte alleen 3,6 tegenover 0,7 procent. Embolische signalen dragen dus bij aan de risico-inschatting, maar zijn een van meerdere factoren.
- Carotischirurgie en stenting. Peri- en postprocedurele monitoring om embolische belasting te volgen.
- Hartchirurgie en hartkatheterisatie. Bewaking van de embolische belasting tijdens en na de ingreep.
- Rechts-links-shunt, zoals PFO. In combinatie met een bubble-onderzoek, waarbij toegediende microbellen als contrast dienen om een shunt aan te tonen. De uitkomst gebruikt u in samenhang met ander onderzoek, zoals echocardiografie.
Beperkingen
- TCD kan niet betrouwbaar onderscheiden of een signaal door een vast deeltje of door lucht is veroorzaakt.
- De beoordeling hangt af van de instellingen, een goede signaalkwaliteit en de ervaring van de onderzoeker. Een bruikbaar akoestisch venster is nodig; dat ontbreekt bij een deel van de patiënten.
- De klinische betekenis van een bepaald aantal signalen en de gevolgen voor het beleid zijn niet voor alle toepassingen vastgesteld. Uw eigen protocol en de behandelaar bepalen hoe u de uitkomst gebruikt.
De rol van Compumedics DWL
Compumedics DWL biedt systemen voor emboli-detectie, van de draagbare Doppler-BoxX tot de Multi-Dop-systemen, met de QL-software voor routine-onderzoek, monitoring en emboli-detectie, inclusief rapportage. Voor lange registraties zijn headsets beschikbaar voor een stabiele, handenvrije meting. Dezelfde systemen dienen ook voor routine-TCD, vasospasme-monitoring en PFO-onderzoek.
Hoe verloopt een monitoring-sessie?
U zoekt eerst een goed akoestisch venster en de juiste hersenslagader. Daarna fixeert u de sonde met een headset. De registratie loopt dan gedurende de afgesproken periode, van enkele minuten tot bij peri-operatieve bewaking veel langer. De software markeert en telt de signalen en u filtert artefacten eruit. Aan het eind volgt een rapport met onder meer aantal en tijdstip van de signalen, dat u aan het dossier kunt toevoegen.
Veelgestelde vragen
Is emboli-detectie belastend voor de patiënt?
TCD is niet-invasief en pijnloos. De sonde wordt op de schedel geplaatst, bij lange metingen met een headset.
Wat is het verschil met een gewone TCD-meting?
Een gewone meting bepaalt vooral de stroomsnelheid. Bij emboli-detectie meet u langer om voorbijtrekkende micro-embolieën op te sporen en te tellen.
Vervangt dit beeldvormend onderzoek?
Nee. Het is een functionele aanvulling op technieken zoals echografie, CT-angiografie en MR-angiografie.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Neurologie bij VCM Medical · Over Compumedics DWL.
Lees ook: Peri-operatieve TCD-monitoring bij carotischirurgie · Een open foramen ovale (PFO) opsporen met een bubble-onderzoek.
Advies, demo of offerte aanvragen