Wat de bispectrale index meet, hoe u de waarde leest, wat onderzoek zegt over bewustzijn tijdens narcose en hoe de BIS-meting past op de Life Scope-monitoren van Nihon Kohden.
Waarom de diepte van anesthesie lastig te beoordelen is
De patiënt moet diep genoeg slapen om niets van de ingreep te merken, maar niet dieper dan nodig. Te diepe anesthesie kan het ontwaken vertragen. De anesthesioloog leidt de diepte van oudsher af uit indirecte tekenen, zoals bloeddruk, hartfrequentie en beweging. Die tekenen zijn niet specifiek en worden beïnvloed door medicatie. Bij spierverslapping valt beweging als teken bovendien weg.
Wat meet de bispectrale index?
De bispectrale index (BIS) is een afgeleide van het EEG. Via een sensor met enkele elektroden op het voorhoofd wordt de elektrische hersenactiviteit geregistreerd, en een algoritme vertaalt dat signaal naar één getal van 0 tot 100:
- Een waarde rond 100 hoort bij een wakkere patiënt.
- Lagere waarden horen bij een toenemende onderdrukking van de hersenactiviteit door anesthetica.
- Bij een volledig onderdrukt EEG is de waarde 0.
In de studies uit de Cochrane-review van 2019 lag het streefbereik tijdens het onderhoud van de anesthesie tussen 40 en 60. De BIS is een vorm van processed EEG: het ruwe signaal wordt samengevat tot een continu bijgewerkte maat. Naast het getal tonen monitoren doorgaans ook een signaalkwaliteitsindex, de suppressieratio (de mate van burst suppression) en een EMG-indicator.
Wat de waarde kan vertekenen
De BIS is een berekende maat en geen directe meting van bewustzijn. Let op de volgende punten:
- Spieractiviteit (EMG) op het voorhoofd kan de waarde verhogen. De EMG-indicator en de signaalkwaliteit helpen dat te herkennen.
- Artefacten door elektrocauterisatie, beweging of een slecht contact van de sensor kunnen de waarde verstoren.
- Sommige middelen, zoals ketamine, beïnvloeden de BIS-waarde anders dan de klinische narcosediepte.
- Het algoritme is eigendom van de fabrikant. Een afwijkende waarde beoordeelt de anesthesioloog daarom altijd samen met de klinische toestand en de overige bewaking.
Wat het onderzoek laat zien
Een Cochrane-review uit 2019 (Lewis e.a.; 52 studies, ruim 41.000 volwassenen) vergeleek BIS-gestuurde narcose met sturen op klinische tekenen of op de eind-expiratoire gasconcentratie:
- Ten opzichte van klinische tekenen kan BIS-sturing het aantal gevallen van bewustzijn tijdens de operatie verminderen (ongeveer 3 per 1.000 tegenover 9 per 1.000) en het vroege herstel enkele minuten versnellen.
- Ten opzichte van sturen op de eind-expiratoire gasconcentratie vonden de auteurs geen duidelijk verschil in het aantal gevallen van bewustzijn.
- De zekerheid van het bewijs was voor alle uitkomsten laag. Bewustzijn tijdens operaties is zeldzaam, wat de schattingen onzeker maakt.
De Britse NICE-richtlijn (2012) noemt de BIS als optie bij patiënten met een verhoogd risico op bewustzijn of op te diepe anesthesie, en bij totale intraveneuze anesthesie (TIVA). Of u de BIS inzet, bepaalt de anesthesioloog volgens het protocol van het ziekenhuis.
BIS op de Life Scope-monitoren van Nihon Kohden
De Life Scope E7 (BSM-5700) is de monitor van Nihon Kohden voor de operatiekamer en de intensive care. De E7 werkt met het Smart Cable-systeem: parameters als BIS, neuromusculaire monitoring (NMT) en anesthesiegas worden toegevoegd door een kabel aan te sluiten, waarna de monitor de parameter automatisch herkent en toont. Volgens de datasheets is BIS, met een of twee kanalen afhankelijk van het sensortype, ook beschikbaar op de Life Scope PT en de Life Scope VS.
De BIS-waarde verschijnt op dezelfde monitor als de hemodynamiek, het EtCO₂ en de overige parameters. Wij leveren het portfolio als distributeur van Nihon Kohden in Nederland, met advies, installatie, instructie en onderhoud.
Veelgestelde vragen
Wat betekent een BIS-waarde?
De BIS is een uit het EEG afgeleid getal van 0 tot 100. Hoge waarden horen bij wakker zijn en lagere waarden bij een toenemende onderdrukking van de hersenactiviteit door anesthetica. Het streefbereik tijdens onderhoud is in studies meestal 40 tot 60.
Vervangt de BIS het oordeel van de anesthesioloog?
Nee. De BIS is een hulpmiddel naast de klinische beoordeling en de overige bewaking. De besluitvorming blijft bij de anesthesioloog.
Wanneer is de BIS vooral van belang?
Bij TIVA bestaat geen eind-expiratoire gasconcentratie om op te sturen, en bij spierverslapping is beweging geen bruikbaar teken. In die situaties noemt de NICE-richtlijn (2012) de BIS als optie.
Hoe wordt de BIS bij Nihon Kohden gemeten?
Via een BIS-sensor op het voorhoofd en een kabel die op de Life Scope-monitor wordt aangesloten, bijvoorbeeld op de E7.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Patiëntmonitoring bij VCM Medical · Over Nihon Kohden.
Lees ook: Anesthesiegasmeting en de MAC-waarde: wat de concentratie zegt over de narcose · Neuromusculaire monitoring met train-of-four: spierverslapping meten.
Advies, demo of offerte aanvragen