Wat meten A-scan, B-scan en pachymetrie, wanneer is oogheelkundige echografie nog nodig naast optische metingen en waar let u op? Een uitleg voor oogartsen, optometristen en oogheelkundige poliklinieken, met de Pirop van Echoson.
Waarom oogheelkundige echografie?
Veel oogonderzoek werkt met licht. Dat heeft een grens: bij een zeer troebele lens (cataract), een bloeding in het glasvocht of een troebel hoornvlies komt licht niet door, en kunt u het achterste deel van het oog niet inspecteren of optisch opmeten. Echografie gebruikt geluid en kan in die situaties soms wel een meting of beeld opleveren. Ultrageluid geeft bovendien nauwkeurige afstandsmetingen in het oog.
A-scan: biometrie voor de berekening van de lenssterkte
De A-scan meet de afstanden in het oog, vooral de aslengte, de diepte van de voorste oogkamer en de lensdikte. Samen met de kromming van het hoornvlies gebruikt u die waarden in een formule om de sterkte van een intraoculair lensimplantaat (IOL) te berekenen, de kunstlens bij een cataractoperatie. Een fout in de aslengte werkt rechtstreeks door in de refractie na de operatie: een afwijking van 1 mm geeft grofweg 2 tot 3 dioptrie verschil.
Optische biometrie, met licht, is tegenwoordig de eerste keus omdat zij nauwkeuriger is en minder afhankelijk van de uitvoerder. Echografische biometrie blijft nodig als optisch meten niet lukt, bijvoorbeeld bij een zeer dichte cataract of een troebel hoornvlies. Voor echografische biometrie geldt:
- Immersie of contact. Bij de contactmethode kan de probe het hoornvlies licht indrukken, waardoor de aslengte te kort uitvalt. De immersiemethode vermijdt die druk en wordt als nauwkeuriger gezien.
- Uitvoerder. De uitkomst hangt af van de positionering van de probe op de oogas en van de ervaring van de uitvoerder.
- Formule. De keuze van de IOL-formule hangt onder meer af van de aslengte van het oog. Voor een oog na een refractieve ingreep zijn aparte berekeningsmethoden nodig.
B-scan: het oog van binnen in beeld
Een B-scan geeft een doorsnede van het oog. U gebruikt hem vooral als directe inspectie niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij een dichte cataract of een glasvochtbloeding. Met een B-scan kunt u onder meer beoordelen of het netvlies is losgelaten, of er een afwijking in het glasvocht of op de achterwand van het oog zit en hoe de oogzenuw eruitziet. De beoordeling vraagt ervaring: het onderscheid tussen een netvliesloslating en een glasvochtloslating, bijvoorbeeld, hangt af van de vorm, de beweeglijkheid en de aanhechting van het vlies op het beeld.
Een B-scan vervangt het onderzoek van de oogachtergrond niet als die wel te zien is. Bij een vermoeden van een open oogletsel oefent u geen druk op het oog uit; de werkwijze volgt uit uw protocol en de gebruiksaanwijzing.
Pachymetrie: de dikte van het hoornvlies
Een ultrasone pachymeter meet de dikte van het hoornvlies, meestal de centrale corneadikte (CCT). Die waarde is om meerdere redenen van belang:
- Glaucoom. In de Ocular Hypertension Treatment Study (Gordon, 2002) was een dunnere cornea een van de factoren die voorspelden dat bij patiënten met oculaire hypertensie glaucoom ontstond. De dikte van het hoornvlies beïnvloedt ook de gemeten oogdruk bij applanatietonometrie. De European Glaucoma Society (2017) stelt dat er geen overeenstemming is over een gevalideerd correctie-algoritme; de CCT vult de risicobeoordeling aan en vervangt de beoordeling van de behandelaar niet.
- Refractieve chirurgie. Een vastgelegde corneadikte helpt bij het plannen van een laserbehandeling.
- Hoornvliesziekten. De CCT kan een aanvulling zijn bij de beoordeling en het volgen van oedeem of verdunning van het hoornvlies.
Bij contactmetingen reinigt en desinfecteert u de probe tussen twee patiënten, volgens de gebruiksaanwijzing van de fabrikant.
De Pirop van Echoson
VCM Medical is distributeur van Echoson en levert de Pirop. Volgens Echoson combineert dit toestel A-scan, B-scan en pachymetrie in één systeem: biometrie voor de berekening van lensimplantaten en de meting van de hoornvliesdikte. De specificaties, de beschikbare IOL-formules en de probes sturen wij u met de offerte, zodat u ze kunt vergelijken met uw eisen. Pirop leveren wij op offerte. Wij installeren het toestel, trainen uw team en verzorgen het onderhoud. Een demonstratie op locatie is mogelijk.
Veelgestelde vragen
Waarvoor wordt de A-scan gebruikt?
Voor biometrie: het meten van de aslengte, de voorste oogkamer en de lensdikte, als basis voor de berekening van de sterkte van een kunstlens. Optische biometrie heeft de voorkeur; de A-scan blijft nodig als optisch meten niet lukt.
Waarom een B-scan als de oogarts in het oog kan kijken?
Omdat licht niet door een dichte cataract of een glasvochtbloeding komt. De B-scan gebruikt geluid en kan dan toch het achterste deel van het oog laten zien.
Wat is het nut van de corneadikte?
De dikte beïnvloedt de gemeten oogdruk en kan het glaucoomrisico helpen inschatten. Ze helpt ook bij het plannen van refractieve chirurgie.
Welke specificaties heeft de Pirop?
Die sturen wij u met de offerte. Wij verwijzen daarvoor naar de documentatie van de fabrikant.
Meer bij VCM Medical
Bij VCM Medical: Echografie en blaasscanners bij VCM Medical · Over Echoson.
Lees ook: Echografie aan het bed: het veelzijdige Albit-ultrasysteem · Echogeleide vaattoegang en anesthesie: zien wat u doet.
Advies, demo of offerte aanvragen